Większość osób, które pływają na Cyprze, pływa w hotelowym basenie dwadzieścia metrów od morza, do którego nigdy nie wchodzi. To dziwny układ i dlatego ten artykuł istnieje: morze na tym wybrzeżu to jedno z lepszych miejsc w Europie do nauki pływania na wodach otwartych, a prawie nic z tego, co o nim napisano, nie jest skierowane do kogoś, kto chce pływać, a nie opalać się.
To, co następuje, dotyczy wody i umiejętności, a nie listy plaż z uwagami o parkingu. Tam, gdzie jakiś fakt jest tu konkretny, jest to czyjś fakt i został przypisany, ponieważ liczby wyglądające na wiarygodne w tej okolicy to głównie modelowane dane satelitarne, które różnią się między sobą o dwa stopnie.
Co woda naprawdę robi w ciągu roku
Wiceministerstwo Turystyki publikuje uczciwą wersję i warto mieć ją przed sobą, zanim zaplanują Państwo wyjazd na pływanie. Brzmi ona tak: temperatura na otwartym morzu utrzymuje się powyżej 22°C od czerwca do listopada, rosnąc do 27°C w sierpniu, a nawet w trzech najchłodniejszych miesiącach od stycznia do marca średnia temperatura morza wynosi akceptowalne 16 lub 17°C.
Z tego wynikają dwie rzeczy i to właśnie te dwie rzeczy ludzie mylą w przeciwnych kierunkach.
Sezon jest dłuższy, niż oczekuje mieszkaniec północnej Europy. Sześć miesięcy powyżej 22°C to długi sezon na wodach otwartych według każdych standardów, a październik nadal mieści się w nim z dużym zapasem, dlatego jesień jest tu najlepszą porą roku, by być w wodzie.
I jest krótszy, niż twierdzą broszury. Znajdą Państwo strony, które z pełnym przekonaniem podają, że sezon pływacki trwa od maja do grudnia, a woda nigdy nie spada poniżej 20°C. Spada. Od stycznia do marca ma 16 lub 17°C, co w piance jest możliwe do przepłynięcia, a bez niej wymaga realnej decyzji, i udawanie czegoś innego to sposób, by ktoś skończył zmarznięty i przestraszony daleko od plaży.
Znajdą Państwo też miesięczne temperatury morza podawane do jednego miejsca po przecinku. Proszę je ignorować. Pochodzą z modelowania, a nie z pomiaru, i trzy najczęściej cytowane źródła przeczą sobie nawzajem o ponad stopień w tym samym miesiącu.
Gdzie ludzie pływają na tym wybrzeżu
Wschodni narożnik ma niezwykłe nagromadzenie osłoniętych zatok z płytkim wejściem w promieniu kilku kilometrów od siebie, i to jest jedyny praktyczny powód, dla którego działa to dla pływania na wodach otwartych. Gdy jedna strona jest zbyt wzburzona, jadą Państwo dziesięć minut i pływają po drugiej.
Fig Tree Bay, Protaras. Najbardziej znana zatoka na tym wybrzeżu i plaża z Błękitną Flagą. To także miejsce zawodów: odbył się tu etap kalendarza open-water European Aquatics, a to nie jest coś, co może powiedzieć większość kurortowych zatok.
Zatoki wokół Cape Greco. Cape Greco to park leśny narodowy na cyplu między Protaras i Ayia Napa, a małe zatoki po obu jego stronach są czystsze i spokojniejsze niż plaże kurortowe. Są też bardziej odsłonięte, więc wybiera się je zależnie od wiatru, a nie domyślnie.
Plaże Ayia Napa. Długie, płytkie i ruchliwe w sezonie, co czyni je dobrymi na pierwszy morski trening, a słabymi na długie pływanie w sierpniu, z tego samego powodu.
Celowo nie podajemy punktów wejścia, głębokości, prądów ani torów dla łodzi dla żadnej z nich. Zmieniają się one wraz z porą roku i pogodą, to właśnie te szczegóły naprawdę mają znaczenie dla Państwa bezpieczeństwa, a strona, która raz podałaby choć jeden z nich błędnie, byłaby gorsza niż brak strony. Proszę zapytać kogoś, kto pływał w tej zatoce w tym tygodniu.
Wiatr decyduje, nie prognozowana temperatura
Błąd, jaki popełniają przyjezdni pływacy, polega na planowaniu pod kątem temperatury powietrza. Na tym wybrzeżu zmienną, która decyduje o tym, czy pływanie jest przyjemne, czy męczące, jest wiatr, bo to on decyduje o fali krótkiej, a fala krótka zamienia wygodne trzydzieści minut w walkę.
Zatoka, która o siódmej rano jest gładka jak szkło, może być do pływania nie do użytku już o jedenastej. To zdarza się na każdym wybrzeżu. Tutaj jest bardziej wyraźne, bo poranki są tak niezawodnie spokojne. Warto wyrobić sobie ten sam nawyk, jaki wyrabiają tu rowerzyści: wychodzić wcześnie. To ta sama logika, która rządzi trening w upale, i z tego samego powodu.
Czego wymaga pływanie na wodach otwartych, a czego nie wymaga basen
Różnica między dobrym pływakiem basenowym a dobrym pływakiem na wodach otwartych jest większa, niż niemal ktokolwiek się spodziewa, i nie jest to różnica w wydolności. W jednej chwili zmienia się pięć rzeczy:
- Nie ma linii na dnie. Trzeba orientować się wzrokiem, czyli podnosić głowę co kilka ruchów bez psucia pozycji ciała. To umiejętność, wygląda łatwo, a niewytrenowani pływacy dodają sobie zaskakująco dużo dystansu do każdego pływania, bo jej nie mają.
- Nie ma ściany. Nie ma odepchnięcia, nie ma odpoczynku co dwadzieścia pięć metrów i nie ma naturalnego miejsca, by się zatrzymać i pomyśleć. Ciągłe pływanie ma inny rytm i trzeba go wypracować.
- Woda się porusza. Fala krótka przerywa rytm oddychania, a to właśnie najłatwiej może wywołać panikę u nerwowego pływaka.
- Sól. Większa wyporność, co poprawia pozycję ciała, i bardziej niż ludzie się spodziewają daje się we znaki gardłu po godzinie.
- Nie można zobaczyć dna, albo można i jest ono bardzo daleko w dół. To jedyna rzecz, do której nikt się nie przyznaje. To bardzo częste i lepiej reaguje na stopniowane oswajanie niż na siłę woli.
Dlatego basen nadal ma znaczenie i dlatego jest narzędziem, a nie celem. Technika, ćwiczenia i rozwijanie umiejętności to właśnie to, do czego basen się nadaje: można kogoś poprawić, można powtórzyć coś dwadzieścia razy, i nikt nie jest zdmuchiwany na bok. Potem wychodzi się na zewnątrz, gdzie odbywa się właściwe pływanie.
Bezpieczny start, a to większość
- Nigdy samemu. Nie jako zasada dla początkujących. Jako zasada dla wszystkich. Pływaj z kimś albo tam, gdzie ktoś patrzy.
- Bądź widoczny. Jaskrawy czepek i boja holownicza, za każdym razem. Pływak w wodzie jest dla wszystkiego z silnikiem niemal niewidoczny.
- Pływaj równolegle do brzegu, a nie od niego. Taka sama odległość i każdy jej punkt to krótki przepłynięcie z powrotem do suchego lądu.
- Poznaj swoje wyjście, zanim zaczniesz. Proszę wybrać punkt orientacyjny, do którego Państwo wracają z wody, zanim dopadnie zmęczenie.
- Wchodź powoli w chłodniejszych miesiącach. To, że przy uderzeniu zimnej wody o klatkę piersiową pojawia się gwałtowny oddech, jest odruchem, nie strachem, i da się to opanować, jeśli Państwo się tego spodziewają i stoją w wodzie sięgającej do pasa, gdy to się dzieje.
- Proszę zawracać wcześniej, niż Państwo chcą. Droga wyjścia zawsze wydaje się łatwiejsza niż droga powrotna, dokładnie tak jak czołowy wiatr na rowerze.
Trening pod okiem coacha
Ramo oferuje trening pływacki w obu miejscach: basen do techniki i ćwiczeń, morze do samej rzeczy. Pływanie na wodach otwartych to lokalna część oferty: sesje w morzu na tym wybrzeżu, z kimś, kto pływa tu cały rok, a nie z kimś, kto stosuje program basenowy do zatoki.
Jeśli nigdy nie pływali Państwo poprawnie, zacznijcie od nauka pływania jako dorosły zamiast tutaj. Kolejność ma znaczenie i nie jest to kolejność, którą większość ludzi wybiera. Jeśli już Państwo pływają i chcą, żeby to prowadziło gdzieś dalej, zawodach na tym wybrzeżu uwzględnia imprezę na wodach otwartych, a coaching triathlonowy traktuje pływanie jako odcinek, który najbardziej warto poprawić.
Czy mogę tu pływać w morzu przez cały rok?
Tak, z zastrzeżeniem, że od stycznia do marca dla większości osób pianka jest koniecznością, a nie preferencją. Oficjalny zakres na te trzy miesiące to 16 do 17°C, więc to pływanie w zimnej wodzie: krótkie, świadome i nie na czas, by odkrywać, że nie lubi się zimnej wody.
Czy potrzebuję pianki?
Mniej więcej od czerwca do listopada, nie. Poza tym okresem większość osób jej potrzebuje. Warto wiedzieć jedno i drugie: pianka zmienia pozycję ciała i styl pływania oraz ogranicza barki, więc pierwszy trening w piance nigdy nie jest tym najlepszym. Jeśli planują Państwo start w piance, trenujcie w niej.
Czy pływanie na wodach otwartych jest bezpieczne?
Jest tak bezpieczne, jak nawyki, które się do niego wnosi, i to jest prawdziwa odpowiedź, a nie wymijanie. Prawie wszystko, co idzie nie tak na wodach otwartych, sprowadza się do jednej z czterech rzeczy: pływania samemu, bycia niewidocznym, płynięcia za daleko w głąb zamiast wzdłuż, albo bycia bardziej wychłodzonym, niż się przyznało. Wszystkie cztery to decyzje podjęte na plaży, a nie nagłe sytuacje, które zdarzają się w wodzie.
Umieją Państwo pływać, ale wpadają Państwo w panikę, gdy nie widać dna
To tak częste, że niemal powszechne, i nie jest to wada charakteru ani problem z kondycją. Pomaga stopniowana ekspozycja: najpierw płytka woda, równolegle do brzegu, z kimś obok, w tak małych krokach, żeby nigdy naprawdę się Państwo nie przestraszyli. To, co nie działa, to postanowienie, że tego dnia będą Państwo odważniejsi.